RSS Feed

14.

8 czerwca 2013 by luca

Herb Lubicz (za Wikipedią)

„Sięgając początków rodziny Rakowskich herbu Lubicz, od herbu tego zacząć należy. W Polsce bowiem, jak wiadomo, pierwotnie miano bardzo wielu rodzin zarazem było i mianem ich herbu, a dopiero w wiekach XV i XVI zaczęły rodziny od rozmaitych posiadłości różne przybierać nazwiska. Tym sposobem te rodziny, które pieczętują się herbem Lubicz – zwanym pierwotnie „L u b a” – prawie wszystkie* pierwotnie nosiły nazwę L u b a, która i Rakowskich, używających tego herbu, pierwotnem jest mianem rodowem.

Herb** L u b i c z czyli – jak go dawniej zwano – L u b a, L u b y, L u b y c z e  i  P o d k o w a opisują heraldycy nasi jak następuje: W polu błękitnem podkowa jak w Dąbrowie lub Pobogu ułożona, z dwoma białymi krzyżami, na wierzchu i w środku podkowy; na hełmie trzy pióra strusie.***

Początek tego herbu sięga, jak podanie**** niesie, XII wieku, mianowicie roku 1190, w którym  K a z i m i e r z  I I  S p r a w i e d l i w y miał go nadać pewnemu rycerzowi, w nagrodę za niepospolite męstwo, okazane w boju z P r u s a k a m i. Zdarzenie to opisują nasi heraldycy, powołując się na kronikarza B a s z k a, jak następuje (z łacińskiego): „Zaprowadziwszy w państwie swem porządek, podjął Kazimierz wyprawę wojenną przeciwko Prusakom poleskim, aby pomścić śmierć brata swego Henryka. Towarzyszyli mu w tej wyprawie bratankowie jego: Bolesław, syn Mieszka, Bolesław Wysoki i Mieszko, synowie Władysława, oraz inni. Gdy podczas walki wojsko polskie nieprzyjaciel zwabił w zasadzkę, uderzył nań z swym hufcem rycerz pewien, z rodu, noszącego w herbie podkowę z krzyżem*****, a zmusiwszy wkrótce całe wojsko nieprzyjacielskie do ucieczki, wziął do niewoli samego wodza i zaprowadził go przed Kazimierza. Ten w nagrodę za cnoty rycerskie obdarzył go wielu włościami i dodał mu do herbu, nad podkową, drugi krzyż, złoty.” A ponieważ działo się to (według O k o l s k i e g o i innych) nad rzeką Drwęcą, którą dawniej „Lubicz” zwano, powstała i stąd nazwa herbu: L u b i c z.

—-
*) Wyjątek stanowią tu rodziny nobilitowane lub do herbu przypuszczone.
**) Herb rodowy był w Polsce, jak wiadomo, jedynym a zarazem największym klejnotem dla szlachcica; zapewniał mu on równość w gronie rycerskiem, a zarazem uprzystępniał udział w obradach nad sprawami publicznemi, w otoczeniu króla i dygnitarzy państwa.
***) Nie wszyscy atoli herbowni jednakowo herbu tego używają. Jedni tylko jeden krzyż w środku podkowy kładą, drudzy obydwa krzyże w środku podkowy, inni znowu jeden krzyż, a nad podkową i przy końcach podkowy po jednej gwieździe, w środku zaś (pod podkową) strzałę żeleźcem do góry trochę ukosem idącą, inni jeszcze noszą w herbie na podkowie pióra ptaka albo w prawej i lewej stronie podkowy po jednym rogu myśliwskim, wreszcie inni na hełmie kładą krzyż, a na lewo od tegoż skrzydło. R a k o w s c y używają herbu w takim kształcie, jak go opisuje Paprocki a za nim – inni. M y l n i e tedy utrzymują L i e b m a c h e r, L e d e b u r i R i e t s t a p, jakoby Rakowscy h. Lubicz jeden tylko kładli krzyż, w środku podkowy (por. L i e b m a c h e r, Wappenbuch, t. III str. 315 – L e d e b u r, Adelslexicon d. preuss. Monarchie; – R i e t s t a p, Armorial général, t. II str. 106).
****) Co o tem podaniu sądzić, zobaczymy poniżej, gdy przytoczymy przywilej, nadany Lubom, 1420 r. Bądź co bądź nie mogliśmy owej legendy w monografii zupełnie pominąć.
*****) Według heraldyków, był owym rycerzem jakiś Jastrzębczyk czy Pobożanin.”
 Jakież lekceważenie bije z tego jednego słówka „jakiś”! Było jeszcze dziesięć przypisów, ale te już Czytelnikowi daruję, zwłaszcza, że mniej barwne [Luca].

 


Brak komentarzy

Brak komentarzy.

Przepraszamy, możliwość dodawania komentarzy jest obecnie wyłączona.